Bu korku değil.
Hiçbir şeyi kaçırmıyor.
Bu bir disiplin meselesi.
Nakitte kalmak, sermayenizi korumak, yüksek olasılıklı fırsatları beklemek ve piyasanın kendi yolunu göstermesini beklemek anlamına gelir.
Bazen en iyi trade, hiç trade yapmamaktır.
Önce hayatta kal, sonra büyü.
90-90-90 Kuralı: Piyasada Hayatta Kalma Sınavı
Finansal piyasalara yeni giren çoğu yatırımcı grafik okumayı, indikatörleri ya da formasyonları öğrenmeye odaklanır. Oysa gerçek sınav teknik bilgi değil, disiplin ve risk yönetimidir.
“90-90-90 Kuralı” olarak bilinen ifade şunu söyler:
90-90-90 Kuralı, piyasanın başlangıç testidir: Yatırımcıların %90'ı 90 gün içinde sermayelerinin %90'ını kaybeder; bunun nedeni grafiklere hakim olmamaları değil, disiplin eksikliğidir. İlk 90 günü sıkı risk yönetimi ve duygusal kontrolle atlatırsanız, oyunda kalma hakkını kazanırsınız.
Bu çarpıcı istatistiğin nedeni genellikle bilgi eksikliği değil;
🔹Plansız işlem almak
🔹Aşırı kaldıraç kullanmak
🔹Stop koymamak
🔹Zarar kesememek
🔹FOMO ile hareket etmek
🔹Kârı erken, zararı geç kapatmak
İlk 90 gün, aslında bir hayatta kalma dönemidir. Bu süreçte amaç para kazanmak değil, sermayeyi korumayı öğrenmekti
Yatırımcılığı bilmek "ALTIN" kural
tunç şatıroğlu hocamız eğitimlerinde videolarında ve zoom toplantılarında psikoloji ve sabırdan ve bunu yönetebilmekten oldukça sık bahseder. Çünkü eğer sizin yönetemediğiniz bir psikolojiniz varsa o zaman size uygun enstrümanlarda yatırım yapmanız en uygun olanıdır.
ilk önce Korku: korkuyu piyasalarda 2 türlü korku yaşarız Kaybı büyütmemek için panik satışları ve fırsatları kaçırma korkusu (FOMO). Bu durum, "dipte sat" veya "Tepeden al" olarak bilinir ve genellikle piyasa toparlanmaya başladığında veya düşmeye başladığında büyük bir pişmanlığa neden olur.
Açgözlülük: Yükselişin ebediyen süreceğine inanıp fazla risk almak. Bir pozisyon kâra geçtiğinde, yatırımcılar daha fazla kazanma hırsıyla hedeflerinin ötesinde beklemeye başlayabilir. Bu durum, kârın erimesine hatta kayba dönüşmesine yol açabilir.
Sabırsızlık: Stratejiye uymadan erken giriş-çıkış.
İntikam Duygusu (revenge trade): Zararı hemen çıkarmaya çalışıp daha büyük kayıplar yaşamak.
İpucu: Günlük işlem günlüğü tutmak (hangi duyguyla hangi kararı aldın?) farkındalığı artırır.
İşleme girmeden maksimum zararını bilmek (ör. %1–2 sermaye riski).
Stop-loss emirleri ile duygusal kararların önüne geçmek.
Kaldıraç kullanıyorsan küçük kaldıraç tercih etmek.
Disiplinli Bir Ticaret Planı Oluşturun ve Ona Bağlı Kalın
Önceden belirlenmiş işlem planı (giriş, hedef, stop, risk oranı,kar alma) olmadan işleme girmemek.
Giriş ve Çıkış Noktaları: Her ticarete girmeden önce, hangi koşullarda pozisyona gireceğinizi ve hangi koşullarda çıkacağınızı belirleyin.
Zarar Durdur (Stop-Loss) ve Kâr Al (Take-Profit) Emirleri: Bu emirler, duygusal kararlar almayı engeller. Zarar durdur emri, kayıplarınızı sınırlarken, kâr al emri kâr hedeflerinize ulaşmanızı sağlar.
Risk Yönetimi: Tek bir işlemde sermayenizin küçük bir yüzdesinden fazlasını riske atmayın. Genellikle bu oran %1 ile %2 arasında tutulur.
“Belki döner” düşüncesi yerine plana sadık kalmak.
Strateji testlerini (backtest) görmek, güveni artırır.
4. Beklenti Yönetimi
Kayıpları Kabul Edin ve Ders Çıkarın
Her yatırımcı kayıplar yaşar. Önemli olan, bu kayıplara nasıl tepki verdiğinizdir.
Öfke ve İntikam Ticareti ile işlem yapmayın: Kayıp sonrası hissedilen öfke, "kaybı geri kazanma" motivasyonuyla daha büyük riskler almanıza yol açabilir. Bu, genellikle daha büyük kayıplarla sonuçlanır.
Günlük Tutun: Başarılı ve başarısız işlemlerinizin bir kaydını tutmak, hatalarınızdan ders çıkarmanıza ve stratejinizi geliştirmenize yardımcı olur. İşlem notlarınız, işlem anındaki duygu durumunuzu ve karar verme sürecinizi de içermelidir.
Her işlem kâr getirmez. Profesyonellerin bile başarı oranı %50–60 civarında.
Önemli olan “kazanırken büyük kazan, kaybederken küçük kaybet” ilkesini uygulamak.
Piyasayı “gelir kapısı” değil, “sermaye büyütme maratonu” olarak görmek.
Bilişsel Önyargıların Farkında Olun
İnsan zihni, karar verme süreçlerini etkileyen çeşitli önyargılara sahiptir.
Teyit Yanılgısı (Confirmation Bias): Sadece kendi görüşlerinizi destekleyen bilgilere odaklanma eğilimi.
Demirleme Yanılgısı (Anchoring Bias): Bir kararı verirken, ilk karşılaşılan bilgiye aşırı derecede güvenme eğilimi. Örneğin, bir hissenin en yüksek fiyatına odaklanmak veya sosyal medya da her söylenene inanmak.
Sürü Psikolojisi: Diğer yatırımcıları takip etme ve popüler görüşlere göre hareket etme eğilimi.
Sabır: Büyük trendleri yakalamak için zamana ihtiyaç var.
Konsantrasyon: Aşırı ekran başında kalmak yerine planlı şekilde piyasayı takip etmek.
Duygusal Mesafe: İşlemlere “benim fikrim” yerine “istatistiksel ihtimal” gözüyle bakmak.
6. Rutinler ve Alışkanlıklar
Günlük piyasa analizi yapın → Stratejinizi güncelleyin
Piyasanın kötü olduğu günlerde ekran başında olmamak(orta ve uzun vadeli yatırımlarda
Geceleri bile trade yaparak geçirmek sizi strese sokar yastığa başınızı huzurla koyamıyorsanız sağlıklı bir psikolojiniz olmaz..sağlıklı uyku → stres kontrolü sağlar
Düzenli aralar → işlem bağımlılığını önler.
Piyasada psikolojik olarak güçlü kalmak, sürekli bir farkındalık ve öz disiplin gerektirir. Duygularınızı yönetmek, bir plan dahilinde hareket etmek ve hatalarınızdan ders çıkarmak, uzun vadede başarılı bir yatırımcı olmanın anahtarıdır.
✅ Kısacası, psikoloji yönetimi = plan + disiplin + duygusal farkındalık üçgeninde şekillenir.
https://youtu.be/4Lrbcjx_VrM?si=l1iO2A0d0bn6cMB-
"Bir insanın hem pozisyonunda haklı olması hem de sıkı sıkı yerinde oturması çok nadir bir durumdur.”
Jesse Livermore’un bu sözü, ilk bakışta basit gibi görünür. Oysa biraz durup düşündüğümüzde, yatırımcılığın neden bu kadar zor olduğunu tek cümlede anlatır.
Cumartesi sabahı…
Piyasalar kapalı, grafikler sessiz, bildirimler suskun. Aslında tam da öğrenmenin en verimli olduğu zaman. Çünkü bugün mesele kazanç değil, alışkanlıklar.
Haklı Olmak Kolay, Beklemek Zor
Birçok yatırımcı için asıl problem yanlış analiz yapmak değildir.
Aksine, çoğu zaman:
🔹 Trend doğru okunmuştur
🔹 Destek–direnç yerindedir
🔹 Senaryo mantıklıdır
Ama sorun şuradadır:
Zaman.
Fiyat beklediğimiz gibi hareket etmez.
Biraz geri çekilir, yataya bağlar, sabır testine başlar.
Ve işte tam bu noktada yatırımcı, haklı olduğu pozisyonu kendi elleriyle bozar.
Erken kâr alır.
Korkuyla çıkar.
Ya da sıkıldığı için pozisyonu kapatır.
Sonra ne olur?
Piyasa onun çıktığı yerden tam da beklediği gibi hareket eder.
Livermore’un Asıl Öğrettiği Şey
Livermore hiçbir zaman “hep doğru tahmin yapın” demedi.
O şunu söyledi:
Büyük para, doğru düşündüğün pozisyonda kalabildiğinde kazanılır.
Yani mesele zekâ değil.
@TuncSatiroglu Hocamızın hep vurguladığı mesele; sabır, disiplin ve duygularını yönetebilme becerisi.
Birçok Eğitimde de Aynı Tuzak Var
Yatırımcılık eğitimi alan birçok kişi şunu yaşar:
🔸 Stratejiyi öğrenir
🔸 Kuralları anlar
🔸 Sistemi kurar
Ama sonra ilk zorlandığı yerde vazgeçer.
Çünkü sonuç hemen gelmez.
Çünkü öğrenme de tıpkı yatırım gibi zaman ister.
Bilgiye girersin, ama yerinde duramazsan o bilgi seni zenginleştirmez.
Tıpkı doğru pozisyona girip sabredemeyen yatırımcı gibi.
Cumartesi Sabahı Kendimize Sorulması Gereken Soru
Bugün kendimize şunu sormak için iyi bir gün:
Ben yanlış düşündüğüm için mi kaybediyorum,
yoksa doğru düşündüğüm halde yerimde duramadığım için mi?
Çoğu zaman cevap ikincisidir.
Son Söz
Piyasalar pazartesi açılacak.
Yeni fırsatlar, yeni tuzaklar, yeni duygular gelecek.
Ama büyük farkı yaratanlar şunlar olacak:
🔸 Haklı olmayı değil, haklı kaldığında bekleyebilmeyi öğrenenler
🔸 Bilgiyi değil, disiplini inşa edenler
🔸 Hızlı kazancı değil, sürdürülebilir büyümeyi seçenler
Cumartesi sabahı bunu sindirebilen bir yatırımcı,
pazartesi günü piyasaya bir adım önde başlar.
☕📈