📌 Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -6-
Forex-FX: Döviz Piyasasında işlem nasıl yapılır?
Forex veya FX Nedir?
Genellikle forex veya FX olarak adlandırılan döviz piyasası, bir ülkenin para biriminin başka bir ülke para birimiyle işlem gördüğü küresel bir piyasadır. Forex piyasası, her gün trilyonlarca doların el değiştirdiği dünyanın en büyük ve en likit piyasasıdır.
Merkezi bir konumu yoktur ve herhangi bir devlet otoritesi tarafından denetlenmez. Forex, bankalar, aracı kurumlar, kurumsal yatırımcılar ve bireysel yatırımcılardan (çoğunlukla aracı kurumlar veya bankalar aracılığıyla işlem yapan) oluşan elektronik bir ağdır.
Önemli Çıkarımlar
Forex, ulusal para birimlerinin takas edildiği küresel bir pazar yeridir.
Döviz piyasaları, nominal değer bakımından dünyanın en büyük menkul kıymet piyasasını oluşturuyor ve her gün trilyonlarca dolar el değiştiriyor.
Döviz ticareti, birinin diğerine göre fiyatlandırılmasıyla oluşan döviz çiftlerini kullanır.
Forex piyasasına katılmanın bir diğer yolu da vadeli işlemler ve forwardlardır.
Forex'i Anlamak
Döviz piyasası, dünyadaki çoğu para biriminin günlük değerini veya döviz kurunu belirler . Bir gezgin bir döviz bürosunda veya bankada doları avroya çevirirse, avro miktarı güncel döviz kuruna bağlı olacaktır. İthal Fransız peyniri markette aniden daha pahalı hale gelirse, bu durum avronun döviz piyasasında ABD doları karşısında değer kazandığı anlamına gelebilir.
Forex yatırımcıları, döviz değerlerindeki sürekli dalgalanmalardan kâr elde etmeyi amaçlar. Örneğin, bir yatırımcı İngiliz sterlininin değer kazanacağını öngörebilir. Yatırımcı, ABD dolarını İngiliz sterliniyle değiştirir. Eğer sterlin daha sonra değer kazanırsa, yatırımcı işlemi tersine çevirerek sterlin karşılığında daha fazla dolar elde edebilir.
Döviz Çiftleri
Forex ticaretinde, para birimleri USD/CAD, EUR/USD veya USD/JPY gibi çiftler halinde listelenir. Bunlar, ABD doları (USD) ile Kanada doları (CAD), euro (EUR) ile USD ve USD ile Japon yeni (JPY) arasındaki pariteleri temsil eder.
Ayrıca her pariteyle ilişkili bir fiyat da olacaktır, örneğin 1,2569. Bu USD/CAD paritesiyse, bir USD satın almanın maliyeti 1,2569 CAD'dir. Fiyat 1,3336'ya yükselirse, bir USD satın almanın maliyeti 1,3336 CAD'dir. USD, CAD karşısında değer kazandığı için artık bir USD satın almanın maliyeti daha yüksektir.
Forex piyasasında dövizler, mikro, mini ve standart lot adı verilen lotlar halinde işlem görür. Mikro lot , belirli bir para biriminin 1.000 lotu, mini lot 10.000 lotu ve standart lot 100.000 lotu ifade eder. İşlemler, belirli döviz blokları halinde gerçekleşir. Örneğin, bir yatırımcı yedi mikro lot (7.000), üç mini lot (30.000) veya 75 standart lot (7.500.000) takas edebilir.
Forex piyasasında işlem hacmi genellikle oldukça yüksektir. New York Federal Rezervi'ne göre, Nisan 2024'te toplam tezgah üstü döviz enstrümanlarının ortalama günlük hacmi 1,165 trilyon doların üzerindeydi.1En büyük ticaret merkezleri Londra, New York, Singapur, Hong Kong ve Tokyo'dur.
Döviz Piyasasında İşlem Yapmak
Forex piyasası dünya genelinde haftanın beş günü, günde 24 saat açıktır .
Tarihsel olarak, döviz piyasasına katılım hükümetler, büyük şirketler ve hedge fonlar içindi. Günümüz dünyasında ise döviz ticareti yapmak bir fare tıklaması kadar kolay ve erişilebilirlik bir sorun teşkil etmiyor. Birçok yatırım şirketi, bireylerin platformları aracılığıyla hesap açmalarına ve döviz ticareti yapmalarına olanak tanıyor.
Bu, döviz bürosuna gitmeye benzemiyor. İşlem tamamen elektronik olarak gerçekleşiyor ve bir elden diğerine fiziksel para alışverişi yapılmıyor.
Bunun yerine, yatırımcılar, satın aldıkları para biriminde yukarı yönlü bir hareket ve güçlenme (veya satıyorlarsa zayıflık) olacağı umuduyla belirli bir para biriminde pozisyon alırlar ve böylece kar elde edebilirler.
Forex Piyasası ve Diğer Piyasalar
Döviz piyasası ile diğer piyasalar arasında bazı temel farklar bulunmaktadır.
Öncelikle, daha az kural var; bu da yatırımcıların hisse senedi, vadeli işlem ve opsiyon piyasalarındaki gibi katı standartlara veya düzenlemelere bağlı kalmadığı anlamına geliyor. Döviz piyasasını denetleyen bir takas odası veya merkezi bir kuruluş yok .
İkincisi, işlemler geleneksel bir borsada gerçekleşmediğinden, diğer piyasalardaki gibi daha az ücret veya komisyon alınır . Ayrıca, ne zaman işlem yapıp ne zaman yapamayacağınız konusunda bir sınırlama yoktur. Piyasa 24 saat açık olduğundan, istediğiniz zaman işlem yapabilirsiniz.
Son olarak, çok likit bir piyasa olduğundan, istediğiniz zaman girip çıkabilirsiniz ve karşılayabileceğiniz kadar döviz satın alabilirsiniz.
Forex İşlem Türleri
Forex yatırımcıları üç farklı piyasada işlem yapar: spot, vadeli veya vadeli işlem piyasası. Bir işlem için en iyi giriş ve çıkış noktasını bulmak için çeşitli analiz teknikleri kullanırlar.
Forex Spot Piyasası
Spot piyasa, Forex piyasalarının en basitidir. Spot kur, cari döviz kurudur. Spot piyasadaki bir işlem, bir para birimini başka bir para birimiyle, geçerli spot kur üzerinden takas etme anlaşmasıdır. Çoğu para birimi için spot işlemler iki iş günü içinde tamamlanır. Bunun en büyük istisnası, bir sonraki iş gününde sonuçlanan ABD doları/Kanada dolarıdır. Fiyat, işlem tarihinde belirlenir, ancak para valör tarihinde el değiştirir .
ABD Dolarının Rolü
ABD doları en aktif olarak işlem gören para birimidir.2En yaygın pariteler USD/ Euro , Japon Yeni, İngiliz Sterlini ve Avustralya Doları'dır.3Dolar içermeyen işlem çiftlerine çapraz işlem denir. En yaygın çapraz işlemler, euro-pound ve euro-yen'dir.
Spot piyasa oldukça dalgalı olabilir. Kısa vadedeki hareket, işlem kararlarının bir para biriminin yönüne ve hareket hızına dayandığı teknik işlemler tarafından belirlenir. Bir para biriminin değerindeki uzun vadeli değişiklikler, bir ülkenin faiz oranları ve ekonomik büyüme gibi temel faktörler tarafından yönlendirilir.
Forex Vadeli Piyasası
Vadeli işlem, spot işlemden daha ileri bir tarihte sonuçlanan herhangi bir işlemdir. Vadeli fiyat, spot kur artı veya eksi iki para birimi arasındaki faiz oranı farkını temsil eden vadeli işlem puanlarının birleşimidir .
Vadeli işlemlerin çoğunun vadesi bir yıldan kısadır, ancak daha uzun vadeler de mümkündür. Spot piyasada olduğu gibi, fiyat işlem tarihinde belirlenir, ancak para vade tarihinde el değiştirir. Vadeli işlemler, karşı tarafların ihtiyaçlarına göre özel olarak hazırlanır. Herhangi bir tutar için olabilir ve herhangi bir ülkede hafta sonu veya resmi tatil olmayan herhangi bir tarihte kapatılabilir.
Forex Vadeli İşlemleri
Döviz piyasasının geri kalanından farklı olarak, döviz vadeli işlemleri, başta Chicago Ticaret Borsası olmak üzere yerleşik bir borsada işlem görür. Döviz vadeli işlemleri, bir alıcı ve bir satıcının belirli bir tarih ve fiyat üzerinden işlem yapmayı kabul ettiği türev sözleşmelerdir.
Bu tür işlemler, faaliyetlerinin çoğunu yurt dışında gerçekleştiren ve bu nedenle döviz dalgalanmalarından kaynaklanan ciddi bir darbeye karşı korunmak isteyen şirketler tarafından sıklıkla kullanılır. Ayrıca, spekülatif işlemlere de konu olabilir.
Forex İşlemine Örnek
Bir yatırımcı, Avro Bölgesi ekonomisinin yavaşlaması nedeniyle Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) önümüzdeki aylarda para politikasını gevşeteceğini düşünüyor. Bunun sonucunda, avronun ABD doları karşısında değer kaybedeceğine inanıyor ve 1,15 kurundan 100.000 €' luk açığa satış yapıyor . ECB, önümüzdeki birkaç hafta içinde para politikasını gerçekten gevşetebileceğinin sinyalini veriyor. Bu da avronun dolar karşısındaki kurunun 1,10'a düşmesine neden oluyor. Bu da yatırımcıya 5.000 $'lık bir kâr sağlıyor.
Yatırımcı, 100.000 €'luk açığa satış yaparak 115.000 $ kazandı. Euro düştüğünde ve yatırımcı açığa satışı kapattığında, yatırımcıya dövizi geri satın alma maliyeti yalnızca 110.000 $ oldu. Açığa satıştan elde edilen para ile açığı kapatmak için yapılan alım arasındaki fark kârdır.
Avronun dolar karşısında güçlenmesi durumunda kayıp yaşanacaktı.
Hızlı Bilgi
Uluslararası şirketler, ellerinde yeterli nakit olduğundan emin olmak için döviz piyasasını kullanabilirler. Yatırım veya spekülasyon amacıyla değil, faaliyetlerine bağlı olarak bir döviz cinsini başka bir döviz cinsiyle değiştirmeyi tercih edebilirler.
Forex'in Artıları ve Eksileri
Artıları
Forex piyasasının en büyük avantajlarından biri yüksek likiditesidir. Bu, herhangi bir zamanda büyük miktarda paranın işlem gördüğü anlamına gelir. Bu, yatırımcıların çok fazla fiyat dalgalanmasıyla karşılaşmadan pozisyon açıp kapatmalarını kolaylaştırır. Piyasa küresel olduğundan ve hafta içi 24 saat faaliyet gösterdiğinden, yatırımcılara saat diliminden bağımsız olarak istedikleri zaman işlem yapma esnekliği sağlar.
Forex piyasasının bir diğer avantajı da düşük işlem maliyetleridir. Aracı kurumların daha yüksek ücret veya komisyon talep edebileceği hisse senedi piyasalarının aksine, forex aracı kurumları genellikle bir döviz çiftinin alım ve satım fiyatı arasındaki farktan para kazanır. Bu, özellikle sık işlem yapanlar için uygun maliyetli işlem yapma olanağı sağlar. Birçok forex aracı kurumu ayrıca kaldıraç sunar; bu da yatırımcıların daha az parayla daha büyük bir pozisyonu kontrol edebilmeleri ve böylece kâr potansiyellerini artırmaları anlamına gelir.
Son olarak, forex piyasası çok çeşitli para birimlerine kolay erişim sağlayarak yatırımcılara portföylerini çeşitlendirme olanağı sunar. Çok sayıda döviz çifti mevcut olduğundan, yatırımcılar riske karşı korunabilir veya küresel ekonomik olaylardan yararlanarak kâr elde edebilirler. Piyasa ayrıca oldukça şeffaftır ve ekonomiler hakkında haber ve bilgilere kolayca ulaşılabilir, bu da yatırımcıların bilinçli kararlar almasına yardımcı olur. Bu erişilebilirlik ve seçenek yelpazesi, forex piyasasını hem yeni hem de deneyimli yatırımcılar için cazip kılmaktadır.
Eksileri
Yabancı piyasalar için en büyük risk, özellikle kaldıraç nedeniyle ortaya çıkan yüksek risktir. Kaldıraç kârı artırabileceği gibi, zararları da büyütebilir. Yatırımcılar, piyasanın kendilerine karşı hareket etmesi durumunda ilk yatırımlarından daha fazlasını kaybedebilir ve bu da önemli finansal kayıplara yol açabilir.
Bir diğer dezavantajı da döviz piyasasının karmaşıklığıdır. Farklı para birimlerinin nasıl etkileşim kurduğunu ve döviz kurlarını etkileyen faktörleri anlamak zaman ve bilgi gerektirir. Bir şirketin değerinin daha kolay analiz edilebildiği hisse senetlerinin aksine, döviz ticareti küresel ekonomi politikaları , faiz oranları ve jeopolitik olaylar hakkında derin bir anlayış gerektirir. Bu, yeni başlayanlar için zorlu bir talep olabilir.
Son olarak, döviz piyasası oldukça spekülatif olabilir. Yatırımcılar genellikle kısa vadeli stratejilere güvenerek küçük fiyat hareketlerinden yararlanmaya çalışırlar. Uygun disiplin ve risk yönetimi olmadan, yatırımcılar kendilerini bir kayıp döngüsünde bulabilirler. Ayrıca, piyasa 24 saat faaliyet gösterdiğinden, en iyisi olmasa bile aşırı işlem yapmak veya aşırı aktif olmak cazip gelebilir.
Forex'in Artıları ve Eksileri
Forex Terimleri
Forex yatırımcıları tarafından kullanılan birçok terim vardır. İşte bunlardan bazıları:
Uzun pozisyon almak: Bir para biriminin değerinin birkaç saat içinde artacağına inanarak satın almak. Daha sonra kârla satılabilir.
Kısa pozisyon almak: Bir para biriminin değerinin düşeceği inancıyla satılması. Daha sonra daha düşük bir fiyattan geri satın alınabilmesi.
Döviz çifti: Her Forex işlemi, bir para biriminin diğeriyle değiştirilmesidir. Bir döviz çifti kotasyonu şu şekildedir: USD/GBP = 1,15 ABD doları. Bu örnekte, baz para birimi ABD doları, kotasyon para birimi ise İngiliz sterlinidir. İngiliz sterlini satın almak isteyen bir yatırımcı, her biri için 1,15 ABD doları ödeyecektir.
Satış fiyatı : Yatırımcının bir döviz çiftini satın almak için ödeyeceği fiyat.
Teklif : Yatırımcının bir döviz çiftini satmak için ödeyeceği fiyat.
Spread : Alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark.
Forex'teki Başlıca Para Birimi Kodları
Forex'teki işlemlerin çoğunluğunu yedi döviz çifti temsil eder. Bunlar:
EUR/USD (Euro/ABD doları)
USD/JPY (ABD doları/Japon yeni)
GBP/USD (İngiliz sterlini/ABD doları)
AUD/USD (Avustralya doları/ABD doları)
USD/CAD (ABD doları/Kanada doları)
USD/CHF (ABD doları/İsviçre frangı)
NZD/USD (Yeni Zelanda doları/ABD doları)
Forex Piyasası Ne Kadar Büyük?
Forex piyasasındaki günlük işlem hacmi, hisse senedi ve tahvil piyasalarındaki işlem hacminden çok daha fazladır.
Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) üç yılda bir gerçekleştirdiği son ankete göre , Nisan 2022'de döviz piyasalarında günlük ortalama işlem hacmi 7,5 trilyon dolar oldu.4 Buna karşılık, 31 Aralık 2021 itibarıyla ABD hisse senedi piyasalarının toplam nominal değeri yaklaşık 393 milyar dolardı.
Döviz Ticareti Nedir?
Forex piyasasında işlem yaptığınızda, bir ülkenin para birimini satın alıyor ve aynı anda başka bir ülkenin para birimini satıyorsunuz.
Fiziksel bir para alışverişi söz konusu değildir. Yatırımcılar, belirli bir para biriminde pozisyon alırlar ve bu para biriminin diğer para birimine göre değer kazanması umudunu taşırlar.
Forex Piyasası Diğer Piyasalardan Nasıl Farklıdır?
Forex, merkezi olmayan bir piyasadır . Fiziksel bir varlığı, sahibi veya yönetimi yoktur.
Döviz piyasasını denetleyecek bir takas odası veya merkezi kuruluş bulunmamaktadır. Bu, yatırımcıların hisse senedi, vadeli işlem veya opsiyon piyasalarında görüldüğü gibi katı standartlara veya düzenlemelere bağlı olmadığı anlamına gelir.
Bu aynı zamanda daha az ücret ve komisyon ödenmesi anlamına geliyor.
Sonuç
Forex veya FX, dövizlerin takası için küresel bir piyasadır. Bu nedenle, gerçek dünyada bir para biriminin diğerine karşı değerini belirler.
Döviz fiyatları, bir gezginin bir para birimini diğerine çevirdiğinde elde edeceği para miktarını belirler. Döviz fiyatları aynı zamanda küresel ticareti de etkiler, çünkü sınır ötesi alım satım yapan şirketler maliyetlerini belirlerken döviz dalgalanmalarını hesaba katmak zorundadır. Küresel döviz kurları ithal bileşenlerin fiyatlarını artırdığı veya azalttığı için dövizin tüketici fiyatları üzerinde de etkisi kaçınılmazdır.






