Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -24- Su Yatırımları

 

📌 Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -24- 

Su Yatırımları: Suya Nasıl Yatırım Yapılır?

Suyun yaşam kaynağı olduğunu biliyoruz. Ancak aynı zamanda portföy çeşitlendirmesi için de bir kaynak olabilir. Altın ve petrol gibi su da bir emtiadır ve günümüzde oldukça kıttır. Yatırımcılar, su endeksleri, yatırım fonları ve borsa yatırım fonları sunan aracı kurumlar aracılığıyla bu emtiaya yatırım yapabilirler. Dolayısıyla, diğer kıtlıklarda olduğu gibi , su kıtlığı da yatırım fırsatları yaratır.

Önemli Noktalar

-Su, tartışmasız bir şekilde Dünya üzerindeki en önemli kaynaktır.

-Su kıtlığı sosyal, siyasi ve ekonomik aksamalara yol açabilir.

-İklim değişikliği, kirlilik ve artan talep nedeniyle su kaynakları giderek azalıyor.

-Öneminden dolayı, yatırımcılar suyla ilgili varlıklar ve yatırımlar edinerek portföylerini çeşitlendirebilirler.

-Bireysel yatırımcıların suyla ilgili menkul kıymetlere yatırım yapmalarını sağlayan birçok endeks, yatırım fonu ve ETF bulunmaktadır.

Su Yatırımlarını Anlamak

Suya yatırım yapmanın gerekçesi basittir: Su en önemli kaynaklardan biridir ve muhtemelen çok daha kıt hale gelecektir. Dünya yüzeyinin yaklaşık %70'i suyla kaplıdır, ancak %97'den fazlası tuzlu sudur. Tuzlu su içme suyu, tarım sulaması veya çoğu endüstriyel kullanım için kullanılamaz. Dünya su kaynaklarının kalan %3'ünden ise sadece yaklaşık %1'i insan tüketimi için kolayca kullanılabilir durumdadır.

Hızlı sanayileşme ve artan tarımsal kullanım, dünya çapında su kıtlığına katkıda bulunmuştur . Su eksikliği yaşayan bölgeler arasında Çin, Mısır, Hindistan, İsrail, Pakistan, Meksika, Afrika'nın büyük bir kısmı ve Amerika Birleşik Devletleri (Arizona, New Mexico, Kaliforniya ve Batı Teksas) sayılabilir.

Kirlilik aynı zamanda temiz suya olan ihtiyacı da vurguluyor. Körfez kıyısındaki ölü bölge, gübre akıntısının etkisini gösterirken, kurşunsuz benzinde kullanılan bir katkı maddesi olan metil tersiyer bütil eter (MTBE), Kaliforniya'dan Maryland'e kadar kuyu sularında bulunabiliyor.

Yurtdışında, Rusya, Çin ve diğer yerlerde yaşanan ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran olaylar, kirliliğin yalnızca Batı ile sınırlı olmadığını gösteriyor. Elbette, kirlenmiş su kaynakları, insan kullanımına sunulan tatlı su miktarını daha da kısıtlıyor.

Temiz Suya 55 Milyar Dolarlık Yatırım

15 Kasım 2021'de Başkan Biden, Altyapı Yatırım ve İstihdam Yasası'nı imzalayarak yürürlüğe koydu . İki partinin de desteklediği bu altyapı yasası, 1,2 trilyon dolarlık harcamayı yetkilendiriyor; bu harcamanın 55 milyar doları temiz içme suyu üretimine, 65 milyar doları temiz enerjiye ve 21 milyar doları da tehlikeli, kirlenmiş alanların temizlenmesine ayrılıyor.

Bu yasa, temiz su savunucuları için iyi bir haber çünkü şehirlerde ve kırsal alanlarda haneler, işletmeler, okullar ve çocuk bakım merkezleri için temiz içme suyuna erişimi genişletecek. Yasa ayrıca, kurşunlu su borularını ortadan kaldırmak için su altyapısına yatırım yapacak.

Su Yatırım Endeksleri

İşte suyla ilgili çeşitli yatırım fırsatlarını izlemek için tasarlanmış en popüler endekslerden bazıları:

Dow Jones ABD Su Endeksi, ABD'deki çeşitli su sektörü şirketlerinden oluşmaktadır.

ISE Clean Edge Su Endeksi, Aralık 2000'de piyasaya sürüldü ve su dağıtımı, su filtrasyonu, akış teknolojisi ve suyla ilgili çözümler konusunda uzmanlaşmış diğer şirketleri temsil etmektedir. 36 hisse senedi içermektedir.

S&P 1500 Su Hizmetleri Endeksi, daha büyük endekste yer alan suyla ilgili şirketleri de içeren Standard & Poor's 1500 Kamu Hizmetleri Endeksi'nin bir alt sektörüdür

S&P Küresel Su Endeksi,  2001 yılında başlatılan ve dünya çapında 100 şirketi içeren bir endekstir; suyla ilgili işletmeleri iki alana ayrılır: su şebekeleri ve altyapısı ile su ekipmanları ve malzemeleri.

MSCI Küresel Sürdürülebilir Su Endeksi, su sektörüne uluslararası bir perspektiften farklı bir bakış açısı sunuyor. Endeks, gelirlerinin en az %50'sini sürdürülebilir su ürünleri ve hizmetlerinden elde eden gelişmiş ve gelişmekte olan şirketlere odaklanıyor. Ayrıca, bazı su hisselerini de içeren çeşitli kamu hizmeti endeksleri de mevcut.

MSCI. " MSCI Küresel Sürdürülebilir Su Endeksi (USD) ."

720 Milyon

Dünya nüfusunun %10'unu oluşturan insanlar, yüksek ve kritik su kıtlığı seviyelerine sahip ülkelerde yaşıyor.

Su Ürünleri Menkul Kıymetlerine Nasıl Yatırım Yapılır?

Su ile ilgili işlerden kar elde etmeyi amaçlayan firmalar arasında içecek tedarikçileri, su şirketleri, su arıtma/saflaştırma firmaları ve pompa, vana ve tuzdan arındırma üniteleri gibi ekipman üreticileri yer almaktadır.

Bu su endekslerinin herhangi birinin portföyüne bakmak, uygun yatırım fırsatlarını aramaya başlamanın kolay bir yolunu sunar. Büyük şirketlerden General Electric'ten küçük ölçekli Layne Christensen'e kadar birçok şirket su pazarından pay almak istiyor. Doğrudan hisse senedi alımlarına ek olarak, daha büyük firmaların bazıları temettü yeniden yatırım planları da sunmaktadır .

Şişelenmiş su pazarı büyümeye devam ediyor. ABD'de, 2023 yılında kişi başına şişelenmiş su tüketimi 46,4 galon iken, 2013 yılında bu rakam kişi başına 31,6 galondu. 2018 yılında yapılan bir BM araştırmasına göre, 177 ülke tatlı su tüketim ihtiyaçlarının en az bir kısmını tuzdan arındırma yöntemiyle karşılıyor. Bu sektörlerdeki şirketleri portföyünüze ekleyerek su sektörüne dair daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Hisse senedi seçimi ilginizi çekmiyorsa, ETF'ler , yatırım fonları ve birim yatırım ortaklıkları (UIT'ler) da suya yatırım yapmak için birçok fırsat sunmaktadır.

Invesco Su Kaynakları ETF'si ( PHO ), "evler, işletmeler ve endüstriler için suyu korumak ve arıtmak üzere tasarlanmış ürünler üreten ABD borsasında işlem gören şirketlerin performansını takip eder." Fonun 28 Şubat 2025 itibariyle 40 hissesi bulunmaktadır.

iShares US Utilities ETF ( IDU ), suyla ilgili hisse senetlerine bir miktar yatırım imkanı sunmaktadır. Diğer alternatifler arasında Nasdaq OMX Global Water Index'i takip eden Invesco Global Water Portfolio ETF ( PIO ) ve First Trust Water ETF ( FIW ) yer almaktadır. MSCI ACWI Endeksi'ne endeksli Allianz Global Water Fund, su kaynakları yönetiminin arzını, kalitesini ve verimliliğini iyileştirmeye yatırım yapmaktadır.

Suya bir emtia olarak nasıl yatırım yaparsınız?

Chicago Ticaret Borsası'nda (CME) Kaliforniya'daki su fiyatlarına endeksli, işlem görebilen su vadeli işlem sözleşmeleri bulunmaktadır. Bu vadeli işlem sözleşmeleri, yatırımcıların Nasdaq Veles Kaliforniya Su Endeksi'nin gelecekteki değerine, yani suyun gelecekteki fiyatına bahis oynamalarına olanak tanır.

Michael Burry Su Kaynaklarına Nasıl Yatırım Yapıyor?

"The Big Short " belgeselinin sonunda, Scion Capital'in kurucusu Michael Burry'nin başarılı kısa pozisyon işleminden sonra su sektörüne yatırım yaptığı ortaya çıkıyor . Daha sonraki röportajlarda Burry, "Suya yatırım yapmanın yolu gıda üretmektir. Yani, su açısından zengin bölgelerde gıda yetiştirip, su açısından fakir bölgelerde satmak için taşımaktır" diye açıklıyor. Yüksek yağış alan bölgelerdeki tarım arazileri, suyun gelecekteki değerine yapılan bir bahistir. Ancak, bireysel yatırımcılar için su hisselerine odaklanmak daha kolay olabilir.

Su Ürünleri Hisselerine Nasıl Yatırım Yapılır?

Su sektörü hisseleri, sulama, kamu hizmetleri, su arıtma veya diğer suyla ilgili sektörlerle yakından bağlantılı iş yapan şirketlerin hisseleridir. Bu hisselere, tek tek şirketlerin hisselerini satın alarak veya su sektörü hisselerine yüksek oranda yatırım yapan bir yatırım fonuna veya ETF'ye yatırım yaparak yatırım yapılabilir .

Özetle

Temiz ve taze suya olan ihtiyaçtan kar sağlayan yatırımlara talep var . Bu durumun devam etmesi beklendiğinden, yatırımcılar bu değerli kaynağa ve onu piyasaya sunan firmalara yatırım imkanı sağlayan birçok yeni yatırım fırsatı göreceklerdir.

Portföyünüze su kaynakları eklemenin şu anda birçok yolu var; çoğu sadece biraz araştırma gerektiriyor. Bu kıt kaynağa yatırım yapma fırsatları bolca mevcut.

https://www.investopedia.com/articles/06/water.asp

Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -23- Ultra ETF

 

📌 Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -23- 

Ultra ETF: Anlamı, Faydaları, Sınırlamaları

Ultra ETF Nedir?

Ultra ETF, belirli bir endeksin getirisini artırmak amacıyla kaldıraç  kullanan bir borsa yatırım fonu (ETF) türüdür . 2006 yılında piyasaya ilk çıktığından beri, ultra ETF'ler, S&P 500 ve Russell 2000 gibi geniş piyasa endekslerinden, teknoloji, sağlık ve temel malzemeler gibi belirli sektörlere kadar değişen farklı endeksleri içeren çeşitli ETF'leri kapsayacak şekilde büyüdü. Ultra ETF'ler ayrıca kaldıraçlı  ETF'ler  veya getirili fonlar olarak da bilinir.

Önemli Noktalar

-Ultra ETF, belirli bir kıyaslama ölçütünün getirisini artırmak amacıyla kaldıraç kullanan bir borsa yatırım fonu (ETF) sınıfıdır.

-Finansal türevler ve borç kullanarak fiyat hareketlerinin etkisini artırıyorlar ve belirli bir endeksin uzun veya kısa vadeli performansını ikiye, üçe veya daha fazla katlama imkanı sunuyorlar.

-Ultra ETF'lerin yüksek riskli ve yüksek maliyetli yapısı nedeniyle, bunlar en iyi hızlı işlem stratejileri için uygundur.

Ultra ETF'leri Anlamak

ETF'ler , takip ettikleri endeksteki menkul kıymetlerden oluşan bir sepete yatırım yapan fonlardır . Genellikle, endeksin varlıklarını kopyalayarak endeksin getirilerine eşit getiri elde etmeyi amaçlarlar ve yatırımcılara daha geniş hisse senedi piyasasının performansını taklit etme veya diğer durumlarda belirli bir sektöre veya trende tam olarak yatırım yapma fırsatı sunarlar.

Geleneksel bir borsa yatırım fonu (ETF), genellikle dayanak endeksindeki menkul kıymetleri bire bir oranında takip eder; yani örneğin, S&P %1 hareket ederse, bir S&P ETF'si de %1 hareket eder.2Alternatif olanlar, genellikle ultra ETF'ler olarak adlandırılır ve daha agresif olmayı hedeflerler. Bu piyasaya sürülebilir menkul kıymetler,  getirileri artırmak için finansal türevler ve borç kullanır ve belirli bir temel endeksin uzun veya kısa vadeli performansını  ikiye, üçe veya daha fazla katlama imkanı sunar .

Önemli

Kaldıraç, fiyat hareketlerinin etkisini artırmak için borç alınan fonlarla opsiyon ve vadeli işlemler satın almayı içeren bir yatırım stratejisidir.

Ultra ETF'lerin en büyük avantajı ve en büyük tehlikesi, günlük oynaklığın artmasıdır. Yüksek riskli ve yüksek maliyetli yapıları nedeniyle, piyasadaki belirli bir bahisten maksimum kar elde etmek için kısa vadeli yatırım stratejilerine veya hızlı alım satıma en uygun olan bu ETF'ler, uzun vadeli yatırım olarak nadiren kullanılır.

Bu fonların prospektüslerine göre  , ultra ETF'ler yatay piyasalarda  gösterge endeksinin getirisinin iki katı veya daha fazlasını elde edemeyebilir . Uzun vadeli getiriler de istenen performans hedefinden sapabilir. Ultra ETF'lerin tek amacı günlük getiriyi artırmaktır; bu hedefe de kısa analiz sürelerinde oldukça doğru bir şekilde ulaşmışlardır.

18,9 milyar dolar

3x kaldıraç sunan ProShares UltraPro QQQ'nun toplam varlıkları.

VettaFi'ye göre, Aralık 2023 itibarıyla ABD piyasasındaki en büyük kaldıraçlı ETF'dir.

Ultra ETF'ler Kaldıraç Etkisini Nasıl Sağlar?

Ultra ETF'ler birkaç farklı şekilde kaldıraç sağlayabilir. Aşağıdaki stratejiler, temel endeksin veya varlık sınıfının potansiyel getirilerini artırmayı amaçlamaktadır.

Türev Sözleşmelerinin Kullanımı: Ultra ETF'ler, temel endekse veya varlığa maruz kalmak için vadeli işlem sözleşmeleri gibi finansal türevler kullanır . Bu türevler, ETF'nin gerçek varlıkları elinde tutmasını gerektirmeden (ki bu, mallar için sözleşme satın almaya kıyasla doğrudan satın almak daha pahalı olabilir) temel varlıkta daha büyük bir pozisyonu kontrol etmenin bir yolunu sağlar.

Borç Alınarak Elde Edilen Sermaye Kullanımı: ETF, pozisyonunu artırmak için borç da alabilir. Bu borç alınan sermaye, ek varlıklar veya türev sözleşmeleri satın almak için kullanılır ve bu da fonun potansiyel getirilerini artırır. Malın getiri oranı, borç ödeme masrafları ve ücretlerinden yüksek olduğu sürece, net pozisyon fiilen kaldıraç kullanıyor olacaktır.

Sık Sık Yeniden Dengeleme İşlemi: İstenilen kaldıraç seviyesini korumak için, ultra ETF'ler genellikle günlük veya periyodik yeniden dengeleme gerektirir. Bu, fonun kaldıraç seviyesini hedefe sıfırlamak için her gün varlık ve türev ürünler alıp satacağı anlamına gelir. Bu, faaliyetlerde daha sık dalgalanmalara neden olabilir ve bu da temel endeksin değeri ile ultra ETF'nin artırılmış getirileri arasındaki farkı büyütebilir.

Bileşik Faiz Etkisi: Günlük veya periyodik yeniden dengeleme nedeniyle, ultra ETF'lerin getirileri, temel endeksin getirilerinin basit bir katı değildir. Zamanla, bileşik faiz etkisi, beklenen kattan önemli bir sapmaya yol açabilir. Örneğin, ETF'deki varlığın daha sık işlem görmesi, daha fazla yatırım için kullanılabilir sermayenin artmasına neden olabilir. Bu bileşik faiz etkisi aynı zamanda bir risk de oluşturabilir, çünkü ETF yöneticisinin yeterli marjların korunmasını sağlamak için zarar pozisyonlarını daha sık kapatması gerekebilir.

Ultra ETF'nin Faydaları

Bir yatırımcı S&P 500'ün yükseleceğine ikna olmuşsa, muhtemelen bu inancından olabildiğince çok para kazanmanın yollarını araştırmak isteyecektir. Ultra ETF'ler, marjla işlem yapmanın ek masrafları ve stresi olmadan bu ihtiyaçları karşılayabilir.  Marjla işlem yapma sürecinde, bir aracı kurum müşterilerine para ödünç verir ve müşteriler de bu parayla hisse senedi veya diğer menkul kıymetleri satın alabilirler; bu menkul kıymetler ise kredinin teminatı olarak tutulur.

Ultra ETF'ler, sermayesi kısıtlı olan veya çeşitlendirilmiş bir portföyde tahsis alanı bulunmayan taktiksel yatırımcılar için faydalı olabilir . Örneğin, portföylerinin %5'ini bir ultra ETF'ye yatırarak kaldıraçlı getiriler sayesinde %10'a yakın bir getiri elde edebilirler.

Ultra ETF'lerin Sınırlamaları

Kaldıraç iki ucu keskin bir kılıç gibidir: Hem önemli kazançlara hem de önemli kayıplara yol açabilir. Kaldıraç kullanımı, bu ETF'lerin getiri potansiyelini ve standart sapmasını büyütmekle kalmaz, aynı zamanda bu yatırımları aynı endeksi veya yatırım stilini hedefleyen kaldıraçsız ETF'lerden daha riskli hale getirir. Başka bir deyişle, bu araçlar ortalama yatırımcı için uygun değildir.

Kısa Bilgi

Ultra ETF'ler, toplam ETF evreninin yalnızca küçük bir bölümünü temsil ediyor ve Aralık 2023 itibarıyla yaklaşık 73,63 milyar dolar veya 1,71 trilyon dolarlık toplam ETF piyasasının %4,30'unu oluşturuyor.

Uzun vadeli, al-tut yatırımları yapmak isteyenlerin de ultra ETF'lerden uzak durması gerekir. Günlük yeniden dengeleme ve bileşik faiz , kaldıraçla birleştiğinde, yatırım sonuçlarının zaman içinde beklentilerden önemli ölçüde sapmasına neden olacaktır.Bu durum, performanstaki geniş varyans nedeniyle  geometrik ortalama gibi standart performans ölçütlerinin kullanımının  sınırlı olmasından kaynaklanmaktadır.

Potansiyel getiriler, masraflar nedeniyle de önemli ölçüde azalabilir. Karmaşıklıkları ve borç alınan fonları kullanmaları nedeniyle, ultra ETF'lerin gider oranları standart ETF'lere göre çok daha yüksektir. Normal ETF'ler için ortalama ücret yaklaşık %0,5 veya 2023 yılında yatırılan her 1.000 dolara karşılık 5,00 dolardır.5Ultra ETF'lerin ise genellikle %1 veya daha yüksek gider oranları vardır.

Özel Hususlar

Ultra ETF'ler, yatırımcıların temel bir endekse karşı bahis oynayarak (kısa pozisyon alarak ) getirilerini artırmalarını da sağlar . Ters ultra ETF'ler veya ultra kısa pozisyonlar, piyasa değer kaybettiğinde ekstra para kazanmak için kaldıraç kullanır. Doğru kullanıldığında, deneyimli yatırımcıların mevcut uzun pozisyonlarını kısa pozisyonla korumalarına olanak tanır .

Finansal Sektör Düzenleme Kurumu. " Kaldıraçlı ve Ters İşlem Gören Borsa Ürünleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler ."

Ultra ETF'lere yatırım yaparken dikkate alınması gereken potansiyel olarak daha büyük vergi sonuçları vardır. Ultra ETF'ler, dayanak varlıklarını daha sık alıp satarlar; bu nedenle fon sermaye kazancı elde ettiğinde, bu kazançlar hissedarlara sermaye kazancı dağıtımı olarak aktarılabilir. Bu durum yeniden dengeleme nedeniyle ortaya çıkarsa, kısa vadeli sermaye kazançları yaratabilir.

Ultra ETF'lerin IRA gibi vergi avantajlı hesaplarda tutulabileceğini anlamak önemlidir. Ancak, bu ETF'lerin genellikle daha yüksek oynaklık ve risk taşıdığını unutmayın. Ultra ETF'ye yatırım yaparak sermayenizi kaybederseniz, bu vergi avantajından geri kazanmanız mümkün olmayabilir (yani, her yıl IRA'nıza katkıda bulunabileceğiniz miktar sınırlıdır).

Ultra ETF'lerin Birincil Amacı Nedir?

Ultra ETF'lerin temel amacı, yatırımcılara kısa vadeli piyasa hareketlerinden faydalanma ve potansiyel kazançları artırma fırsatı sunmaktır. Bu ETF'ler genellikle taktiksel işlemler için kullanılır ve uzun vadeli yatırım stratejileri için genellikle tercih edilmezler.

Ultra ETF'ler Tipik Olarak Hangi Varlık Türlerini veya Endeksleri Takip Eder?

Ultra ETF'ler, hisse senedi endeksleri, emtialar ve sabit getirili araçlar da dahil olmak üzere çok çeşitli varlık ve endeksleri takip edebilir. Bazı popüler ultra ETF'ler, S&P 500, altın veya petrol gibi büyük borsa endekslerine bağlıdır.

Piyasada Kaldıraçlı Pozisyon Elde Etmek İçin Ultra ETF'lere Alternatifler Var mı?

Evet, kaldıraçlı pozisyon elde etmek için ultra ETF'lere alternatifler mevcuttur. Bu alternatifler arasında opsiyon sözleşmeleri, kaldıraçlı yatırım fonları ve kaldıraçlı endeks fonları yer almaktadır.

Özetle

Ultra ETF'ler, diğer adıyla kaldıraçlı ETF'ler, temel bir endekse veya varlık sınıfına artırılmış maruziyet sağlamak üzere tasarlanmış özel borsa yatırım fonlarıdır. Bu kaldıraç etkisini finansal türevler kullanarak elde ederler ve bu sayede temel gösterge endeksinin günlük getirilerinin iki veya üç katını hedefleyebilirler. Ultra ETF'lerin genellikle kısa vadeli yatırımlar için daha uygun olduğunu ve uzun vadeli elde tutma stratejilerinde çoğunlukla kullanılmadığını unutmayın.

https://www.investopedia.com/terms/u/ultra_etf.asp

Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -22- Üçlü Cadı Günü

 

📌 Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -22- 

Üçlü Cadı Günü: Tanımı ve Son Saatteki İşlemler Üzerindeki Etkisi

Tanım

Üçlü cadı saati, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerinde işlem gününün son 60 dakikasıdır ve bu süre zarfında hisse senedi endeksi vadeli işlemleri, hisse senedi endeksi opsiyonları ve hisse senedi opsiyonları sözleşmeleri aynı anda sona erer.

Üçlü cadı günü, hisse senedi opsiyonlarının, hisse senedi endeksi vadeli işlemlerinin ve hisse senedi endeksi opsiyon sözleşmelerinin aynı işlem gününde eş zamanlı olarak sona ermesidir. Bu durum yılda dört kez, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerinde gerçekleşir. Üçünün de beklenen sona erme tarihi, işlem hacmini artırabilir ve dayanak varlıklarda olağandışı fiyat değişikliklerine neden olabilir.

Önemli Noktalar

Üçlü cadı günü, hisse senedi opsiyonlarının, hisse senedi endeksi vadeli işlemlerinin ve hisse senedi endeksi opsiyon sözleşmelerinin aynı gün sona ermesidir.

Üçlü cadılık ayini üç ayda bir, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerinde gerçekleşir.

Üçlü cadı günleri, özellikle işlem gününün son saatinde, yatırımcıların vadesi dolan pozisyonlarını kapatmaları, devretmeleri veya dengelemeleri nedeniyle işlem aktivitesinde bir artışa neden olabilir.

Üçlü Cadılık Dönemini Anlamak

Üçlü cadı günleri, vadesi dolmasına izin verilen sözleşmelerin dayanak varlığın alım veya satımına neden olması nedeniyle daha fazla işlem aktivitesi ve oynaklık yaratır . Bazı türev sözleşmeleri dayanak varlığın alım satımı amacıyla açılırken, yalnızca türev pozisyonlarına maruz kalmak isteyen yatırımcılar, üçlü cadı günlerinde işlem kapanışından önce açık pozisyonlarını kapatmalı, devretmeli veya dengelemelidir.

Özellikle kapanış zilinden (Doğu saatiyle 16:00) önceki son işlem saati olan "üçlü cadı saati" olarak bilinen günlerde, yatırımcılar pozisyonlarını kapatırken, yeni pozisyonlara geçerken veya vadesi dolan pozisyonlarını dengelemeye çalışırken işlem aktivitesi ve oynaklık artabilir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde son olarak 2020'de işlem gören tek hisse senedi vadeli işlemleri, genellikle hisse senedi opsiyonları, endeks opsiyonları ve endeks vadeli işlemleriyle birlikte gruplandırılır ve bu durum "dörtlü cadı günü" teriminin ortaya çıkmasına neden olur. Ancak, özellikle hisse senedi opsiyonları olmak üzere diğer öz sermaye türevleri kadar sermaye veya işlem ilgisi çekmezler.

Vadeli İşlem Pozisyonlarının Dengelenmesi

Vadeli işlem sözleşmesi , belirli bir günde belirli bir fiyattan dayanak varlığı alma veya satma anlaşması olup, işlemin sözleşmenin vadesi dolduktan sonra gerçekleşmesini şart koşar.

Örneğin, bir E-mini S&P 500 vadeli işlem sözleşmesinin değeri, endeksin değerinin 50 katıdır.3Eğer vade sonunda S&P 500 endeksi 4.000 seviyesindeyse, sözleşmenin değeri 200.000 dolardır; bu tutar, sözleşmenin sahibi tarafından sözleşmenin vadesi dolduğunda ödenmesi gereken miktardır.

Bunu önlemek için, sözleşme sahibi, vade bitiminden önce satarak sözleşmeyi kapatır. Vadesi dolan sözleşme kapatıldıktan sonra, S&P 500 endeksine olan maruziyet, bir sonraki ayda yeni bir sözleşme satın alınarak devam ettirilebilir. Bu, sözleşmeyi "yeniden yapılandırmak" olarak bilinir. Üçlü cadı günlerinde vadeli işlemler ve opsiyonlarla ilgili işlemlerin büyük bir kısmı, pozisyonları dengelemeye, kapatmaya veya yeniden yapılandırmaya odaklanmıştır.

Vade tarihinde, sözleşme sahipleri teslimatı almamaya ve bunun yerine geçerli fiyattan karşıt bir işlem gerçekleştirerek sözleşmelerini kapatmaya, alış ve satış fiyatlarından kaynaklanan kar veya zararı dengelemeye karar verebilirler.

Yatırımcılar ayrıca mevcut işlemi dengeleyerek ve aynı anda gelecekte ödenecek yeni bir opsiyon veya vadeli işlem sözleşmesi kaydederek sözleşmeyi uzatabilirler; bu işleme "sözleşmeyi ileriye taşımak" denir.

Süresi Dolan Seçenekler

Vadesi dolan sözleşmeleri elinde bulunduranlar için de kârda olan opsiyonlar benzerdir. Örneğin, teminatlı alım opsiyonunun satıcısı, hisse senedi fiyatı vadesi dolan opsiyonun kullanım fiyatının üzerinde kapanırsa, dayanak varlığın hisselerini geri alabilir.

Bu durumda, opsiyon satıcısı, hisseleri elinde tutmaya devam etmek için vade bitiminden önce pozisyonu kapatabilir veya opsiyonun vadesinin dolmasına izin verip hisselerin geri çağrılmasını sağlayabilir.

Alım opsiyonları kârlı (in the money) olarak vade sonunda sona erer; yani, dayanak varlığın fiyatı sözleşmedeki kullanım fiyatından yüksek olduğunda kârlıdırlar . Satım opsiyonları ise hisse senedi veya endeksin fiyatı kullanım fiyatının altında olduğunda kârlıdır. Her iki durumda da, kârlı opsiyonların vadesinin dolması, sözleşmelerin alıcıları ve satıcıları arasında otomatik işlemlere neden olur. Sonuç olarak, üçlü cadı günü (triple-witching dates), üç sözleşme türünün de (hisse senedi endeksi vadeli işlemleri, hisse senedi endeksi opsiyonları ve hisse senedi opsiyonları) aynı günde vadesinin dolması ve işlem hacminde artışa neden olmasıdır.

Üçlü Cadılık ve Arbitraj

Üçlü cadı günlerinde vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin kapatılması, açılması ve dengelenmesiyle ilgili işlemlerin büyük bir kısmı pozisyonların dengelenmesiyle ilgili olsa da, bu aktivite artışı fiyat verimsizliklerine de yol açabilir ve bu da kısa vadeli arbitrajcıları (bunlardan kar elde etmeye çalışanları) cezbedebilir.

Bu fırsatlar, yatırımcıların saniyeler içinde tamamlanan büyük alım satım işlemleriyle küçük fiyat dengesizliklerinden kar elde etmeyi hedeflediği üçlü cadı günlerinde kapanışa doğru yüksek işlem hacmine yol açabilir.

Uç

İşlem hacmindeki genel artışa rağmen, üçlü cadı günleri mutlaka yüksek oynaklığa yol açmaz.

Üçlü Cadılık Örneği

15 Mart 2019 Cuma, 2019 yılının ilk üçlü cadı günüydü. Ayın bu üçüncü Cuma gününe kadar olan işlem hacmi, piyasa aktivitesini artırmıştı. 15 Mart 2019'da ABD borsalarındaki işlem hacmi 10,8 milyar hisse olurken, önceki 20 işlem günündeki ortalama işlem hacmi 7,5 milyar hisseydi.56

Üçlü Cadılar Bayramı Cuma'sına kadar olan haftada, S&P 500, Nasdaq ve Dow Jones Sanayi Endeksi (DJIA) sırasıyla %2,9, %3,8 ve %1,6 oranında yükseldi. Ancak, kazançların büyük bir kısmının Üçlü Cadılar Bayramı Cuma'sından önce gerçekleştiği görülüyor çünkü o gün S&P 500 ve DJIA sırasıyla sadece %0,50 ve %0,54 oranında artış gösterdi.

Üçlü Cadılık Buluşmaları

Üçlü cadılık, yılda dört kez (veya üç ayda bir) Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerinde gerçekleşir.

2026

20 Mart

19 Haziran

18 Eylül

18 Aralık

2027

19 Mart

18 Haziran

17 Eylül

17 Aralık

Üçlü Cadılık vs. Dörtlü Cadılık

"Üçlü cadı günü" ve "dörtlü cadı günü" terimleri genellikle Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerinde gerçekleşen olayları tanımlamak için kullanılır. Yaklaşık 20 yıl boyunca aralarında bir fark vardı, ancak 2020'den beri aynı olayı ifade ediyorlar.

Üçlü cadı günü, üç farklı türdeki finansal sözleşmenin aynı anda sona ermesi durumudur:

Hisse senedi opsiyonları , sahibine belirli bir fiyattan hisse senedi alma veya satma hakkı veren sözleşmelerdir .

Hisse senedi endeksi opsiyonları : S&P 500 veya Dow Jones Sanayi Endeksi gibi hisse senedi endeksleri üzerindeki opsiyonlar.

Hisse senedi endeksi vadeli işlemleri: Alıcıyı belirli bir tarihte önceden belirlenmiş bir fiyattan endeksi satın almaya veya satıcıyı endeksi satmaya mecbur eden, hisse senedi endekslerine dayalı vadeli işlem sözleşmeleridir.

Dörtlü cadı günü olarak bilinen olayda yer alan dördüncü sözleşme türü olan tek hisse senedi vadeli işlemleri, 2020'den beri ABD'de işlem görmemektedir. Dörtlü cadı gününe yapılan tüm atıflar, yukarıda bahsedilen üç sözleşme türünün aynı anda sona ermesiyle ilgilidir.

CADI Nedir ve Neden Üçlüdür?

Halk inanışlarında, cadı saati kötü şeylerin baş gösterebileceği zamandır. Türev piyasası işlemcileri bunu, genellikle Cuma günleri piyasa kapanışında olan sözleşme vadesinin dolduğu saate uygulamışlardır. Aynı anda vadesi dolan üç sözleşme türü için bu süre üç katına çıkar: listelenmiş endeks opsiyonları, tek hisse senedi opsiyonları ve endeks vadeli işlemleri.

Üçlü Cadı Günü, genel piyasa oynaklığının ötesinde hisse senetlerini etkileyebilir mi?

Üçlü cadı günü, vadesi dolmak üzere olan büyük opsiyon veya vadeli işlem sözleşmelerine sahip hisse senetleri gibi bireysel hisse senetlerini etkileyebilir. Yatırımcılar pozisyonlarını ayarlarken veya kapatırken, hisse senedinin fiyatında ve işlem hacminde alışılmadık hareketler olabilir. Bu durum genellikle daha küçük piyasa değerine sahip hisse senetlerinde veya türev piyasasında yoğun işlem gören hisse senetlerinde daha belirgindir. Bu fiyat değişiklikleri genellikle şirketin temel göstergelerindeki değişimleri yansıtmadığı için dikkatli olmak gerekir.

Yatırımcıların Üçlü Cadı Tarihleri ​​İçin Kullanabileceği Stratejiler Var mı?

Bir strateji , hisse senedi piyasası ile türev piyasaları arasındaki fiyat farklılıklarından arbitraj fırsatları aramaktır . Ayrıca, bazı yatırımcılar, aynı kullanım fiyatına ve vade tarihine sahip hem bir alım hem de satım opsiyonunu elinde tutarak, her iki yöndeki büyük fiyat dalgalanmalarından kar elde etmeyi amaçlayan bir straddle stratejisi uygulayabilirler . Bununla birlikte, bu stratejilerin riskleri vardır ve daha az deneyimli yatırımcılar için önerilmez.

Üçlü Cadı Buluşmalarında Görülen Bazı Fiyat Anormallikleri Nelerdir?

İlginç bir olgu, gama koruma işlemi gerçekleştiğinde bir menkul kıymetin fiyatının, açık pozisyon sayısı yüksek olan bir kullanım fiyatına doğru yapay olarak eğilim göstermesidir   . Gama koruma, delta değişimleriyle ilişkili riski en aza indirerek daha istikrarlı bir opsiyon portföyü sağlar. Delta değişimleri ise en basit şekilde, bir opsiyonun fiyatının, dayanak varlığın fiyatındaki herhangi bir değişime karşı duyarlılığındaki değişim olarak tanımlanır. Gama koruma, fiyatın vade sonunda kullanım fiyatına "sabitlenmesine" yol açabilir. Dayanak varlığın piyasa fiyatının, yoğun işlem gören opsiyonların kullanım fiyatına çok yakın kapanması durumunda, uzun vadeli opsiyonlarını kullanıp kullanmamakta kararsız kalan opsiyon yatırımcıları için "sabitlenme riski" ortaya çıkabilir. Çünkü bu yatırımcılar, benzer kısa pozisyonlarının kaçının tahsis edileceğinden de emin değillerdir.

Özetle

Üçlü cadı günü, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarının üçüncü Cuma günlerini ifade eder; bu günlerde üç tür menkul kıymet – borsa endeksi vadeli işlemleri, borsa endeksi opsiyonları ve hisse senedi opsiyonları – aynı gün vadesi dolar. Türev ürünlerle işlem yapanlar, piyasalardaki işlem hacminin ve oynaklığın artma potansiyeli nedeniyle bu tarihlere yakından dikkat ederler.

https://www.investopedia.com/terms/t/triplewitchinghour.asp