📌 Yatırım ve Ticarette Bilinmesi Gerekenler -21-
İşlem Adımı Büyüklüğü: Alım Satımdaki Tanımı, Gereksinimleri ve Örnekleri
Tanım
Tick size, bir piyasadaki işlem aracının minimum fiyat değişimini ifade eder.
Tik Boyutu Nedir?
İşlem adımı (tick size), bir piyasadaki işlem aracının yukarı veya aşağı yönde minimum fiyat değişimini ifade eder. İşlem adımı boyutu, işlem gören farklı varlıklara göre değişiklik gösterir.
ABD piyasalarında, fiyat artış miktarı dolar veya sent (veya bunların kesirleri) cinsinden ifade edilir. Hisse senetleri genellikle bir sentlik artışlarla işlem görürken, para birimlerinin fiyat artış miktarı pip cinsinden, faiz oranlarının ise baz puan (bps) cinsinden ifade edilir. Birçok analist ve yatırımcı fiyat değişikliklerini fiyat artış miktarı (tick) cinsinden tanımlar.
Önemli Noktalar
Tick size, bir işlem aracının minimum fiyat artış miktarıdır.
Eskiden banknotların işlem tutarları kesirli sayılarla (örneğin, 1 doların 1/16'sı) ifade edilirdi , ancak bugün çoğunlukla ondalık sayılara dayanır ve sent cinsinden ifade edilir.
Çoğu hisse senedi için fiyat adımı 0,01 dolardır, ancak sentin kesirleri de görülebilir.
"Pip" ve baz puan (bps), döviz ve sabit getirili piyasalarda kullanılan işlem büyüklükleridir.
Tiklerin büyüklüğü nasıl ölçülür?
Modern ticarette, işlem adımları genellikle ondalık sayılarla ifade edilir. Ancak 2000'li yılların başlarına kadar ABD hisse senedi piyasaları işlem adımlarını doların kesirleri olarak ifade ediyordu. Çoğu hisse senedi için bu kesir on altıda birdi, yani bir işlem adımı 0,0625 doları temsil ediyordu; ancak bazı hisse senetlerinde 1/8 (az işlem gören hisse senetleri için) ve 1/32 (daha aktif ve likit hisse senetleri için) işlem adımları vardı. Bu hantal gelenek, ilk olarak yüzyıllardır kullanılan ve sekiz tabanını, yani bir kişinin iki elindeki parmak sayısının başparmakları çıkarılmış halini kullanan İspanyol ticaret sistemine dayanan New York Borsası'nın ilk dönemlerinden kaynaklanıyordu.
2005 yılında, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), diğer adıyla Kuruş Altı Kuralı olarak da bilinen 612 numaralı Kuralı yürürlüğe koydu . 612 numaralı Kural, hisse senetlerinin 1,00 doların üzerinde olması durumunda minimum işlem adımının 0,01 dolar, 1,00 doların altında olması durumunda ise 0,0001 dolar olmasını zorunlu kılıyordu. SEC, şu anda tüm ABD borsalarının fiilen yüzde birler basamağını kullanmasını şart koşuyor; bu nedenle günümüzde çoğu hisse senedi için işlem adımı bir senttir, ancak SEC bazı daha az likit hisse senetleri için daha büyük işlem adımlarıyla denemeler yapmıştır.
Vadeli işlem piyasalarında genellikle enstrümana özgü bir fiyat adımı (tick size) bulunur ve bu adım adımları "puan" olarak bilinen 1 dolarlık minimum değerlerle başlar. Örneğin, yoğun olarak işlem gören S&P 500 vadeli işlem sözleşmelerinin fiyat adımı 0,25'tir. Bu, örneğin Mart vadeli sözleşmesinin mevcut fiyatı 4.553,00 dolar ise ve birisi daha yüksek bir fiyat teklif etmek istiyorsa, en az 4.553,25 dolar teklif etmesi gerektiği anlamına gelir.
Tik Büyüklüğü Pilot Programı
3 Ekim 2016'da SEC, kapanış fiyatı 2 dolar veya daha fazla olan, piyasa değeri 3 milyar dolar veya daha az olan ve konsolide ortalama günlük işlem hacmi 1 milyon hisse veya daha az olan hisseler için daha büyük işlem aralıklarının potansiyel faydalarını değerlendirmek üzere iki yıllık bir pilot program başlattı.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), testin bir parçası olarak küçük sermayeli menkul kıymetlerden oluşan bir örneği bir kontrol grubu ve iki test grubuna ayırdı. SEC'ye göre, her test grubunda yaklaşık 400 menkul kıymet bulunurken, geri kalanı kontrol grubundaydı.
Testin ilk grubunda 0,05 dolarlık fiyat adımları kullanıldı, ancak bu gruptaki hisseler mevcut fiyat artışlarıyla işlem görmeye devam etti. İkinci grup da 0,05 dolarlık fiyat adımları belirtti ve yalnızca bu artışlarla işlem gördü, ancak bu genel kurala küçük sayıda istisna da içeriyordu.
Üçüncü gruptaki menkul kıymetler 0,05 dolarlık artışlarla işlem gördü; ancak bir kural gereği, istisnai bir durum söz konusu olmadıkça, en iyi fiyatı göstermeyen işlem kuruluşlarının fiyat eşleştirmesi yapması engelleniyordu. Kontrol grubundaki menkul kıymetler ise 0,01 dolarlık artışlarla işlem görmeye devam etti.
Tick Size Pilot Çalışmasının Sonuçları
Henüz sadece bir test olmasına rağmen, bazı perakende aracı kurumlar ve yatırımcılar, 0,05 dolarlık işlem büyüklüğüne geçişin, bireysel yatırımcıların zararına işlem marjlarını artırarak yalnızca piyasa yapıcılarına fayda sağladığını savunarak çalışmayı eleştirdi. Ocak 2018'de yayınlanan "İşlem Büyüklüğü Pilot Planı ve Piyasa Kalitesi" başlıklı raporda, test gruplarındaki hisse senetlerinin spread ve oynaklıklarının arttığı ve kontrol grubundaki hisse senetlerine kıyasla fiyat verimliliğinin azaldığı tespit edildi.1
Borsalar ve Finansal Sektör Düzenleme Kurumu (FINRA), Temmuz 2018'de Tick Size Pilot Uygulamasının etkisine ilişkin kamuya açık ortak bir değerlendirme raporunu SEC'e sundu.
Sonuç olarak, borsalar hisse senetlerinde büyük nikel artışlı işlem hacmini benimsemedi ve bir kuruşluk artışlarda kaldı.
Pip ve Forex Fiyatları
Pip, 1/100'e, yani bir baz puana veya %0,01'e eşittir. Döviz (forex) piyasası, işlem büyüklüğünü belirtmek için pip birimini kullanan dört ondalıklı bir fiyatlandırma sistemi kullanır.
Örneğin, EUR/USD paritesinin alış fiyatı 1.1257 olabilir. Bazı forex brokerları ayrıca, ondalık basamağın beşincisine kadar kesirli pip fiyatlandırması da sunmaktadır. Örneğin, yukarıdaki fiyat 1.12573 olarak daha da belirtilebilir. Bir tam pipte 10 kesirli pip bulunur ve bu da tam bir pipin değerinin 1/10'unu temsil eder. Bir pipin değeri, işlem gören döviz çiftine bağlı olarak değişir.
Tik Boyutu Örnekleri
Hisse Senetleri : A yatırımcısı, ABC hissesinden hisse başına 50 dolardan 100 adet satın alıyor. Günümüzde çoğu hissede fiyat adımı 0,01 dolardır. Fiyat 50 dolardan 50,05 dolara beş adım yükseliyor. 100 hisse ile A yatırımcısının kazancı şu şekildedir: 100 × 0,05 = 5,00 dolar.
Vadeli İşlemler : B yatırımcısı, E-mini S&P 500 vadeli işlemlerinin bir sözleşmesini 4.700,00 $'dan satın alıyor. Bu vadeli işlem piyasasında adım büyüklüğü 0,25 puandır ve S&P 500 vadeli işlemleri, sözleşme başına puan başına 50 $ çarpanla işlem görür; bu nedenle bir adım, sözleşme başına 12,50 $ kar veya zarara eşittir. Dolayısıyla, fiyatın 4.700,00 $'dan 4.701,25 $'a beş adım yükseldiğini varsayalım. Bu durumda, B yatırımcısının karı şu şekilde olur: 5 × 12,50 $ = 62,50 $.
Forex : C yatırımcısı, 1.1200 fiyatından 100.000 EUR/USD alıyor; bu, bir standart lota karşılık geliyor. Pip büyüklüğü 0.0001. Fiyat 1.1200'den 1.1205'e beş pip yükseliyor. 100.000 EUR için C yatırımcısının karı şu şekildedir: 5 × 0.0001 $ × 100.000 = 50.00 $.
Uç
Fiyat artışının minimum miktarı olan "tick size", bir varlığın piyasa fiyatlarının yükselebileceği veya düşebileceği minimum fiyat artışını ifade eder ve bu fiyat değişiminin dolar cinsinden karşılığıdır. Örneğin, S&P 500 E-mini vadeli işlemlerinin fiyat artışı 0,25 iken, fiyat artışının değeri 12,50 dolardır.
Günlük alım satım işlemleri için en uygun adım büyüklüğü (tick size) nedir?
Aktif yatırımcılar için, işlem adımı boyutu (tick size), likiditeyi, pozisyon büyüklüklerini ve potansiyel risk ve getirileri belirlemede çok önemlidir. Örneğin, yüksek işlem adımı boyutu, her işlem adımı değişiminin daha büyük bir kar veya zarar anlamına geldiği demektir. Bununla birlikte, işlem adımı boyutu yüksekse, yatırımcılar daha küçük pozisyon büyüklüklerini tercih edebilirler. En iyi işlem adımı boyutu, stratejinize ve hedeflerinize uygun olanıdır.
Tikler ve Pipler aynı şey midir?
Bir döviz çiftinin yapabileceği en küçük fiyat hareketini yüzde puanı (PIP) ifade ederken, bir tick ise birçok borsadaki varlıkların yapabileceği en küçük fiyat hareketini ifade eder.
Emtia Piyasalarında İşlem Adımı Büyüklüğü (Tick Size) Nedir?
Emtia piyasalarında işlem adımı (tick size), verilebilecek en küçük minimum fiyat teklifi veya emri anlamına gelir.
Özetle
Tick size, borsalar tarafından belirlenen, işlem gören bir menkul kıymetin fiyat değişiminin izin verilen en düşük artış miktarıdır. Farklı finansal ürünlerin, değişen standart tick size değerleri vardır. Daha küçük tick size, daha dar alış-satış spreadlerine olanak tanır ve birçok piyasada daha küçük tick size değerlerinin uygulanması eğilimi vardır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder