Pair Trading 

📊 Teknik Analiz 🧭 Temel Analiz 🎯Hedef ve Yatırımcı notu :

Pair Trading, finansal piyasalarda istatistiksel arbitraj yöntemlerinden biri olup, iki varlık (genellikle hisse senetleri) arasındaki fiyat ilişkisini temel alan bir eş zamanlı alım-satım stratejisidir. Temel fikir, tarihsel olarak birlikte hareket eden iki varlık arasındaki fiyat farkının geçici olarak açılıp kapanacağı varsayımıdır.

🔍 Pair Trading Nedir?

İki varlık (örneğin A ve B hissesi) tarihsel olarak yüksek korelasyon gösteriyorsa, fiyatlarının birbirine yakın hareket etmesi beklenir.

Fiyat farkı (spread) tarihsel ortalamadan saparsa:

A hisse gereğinden fazla yükselmişse, A satılır (short) ve B gereğinden fazla düşükse, B alınır (long).

Amaç, fiyat farkı tekrar normal seviyeye döndüğünde her iki pozisyondan da kâr etmek.

🧠 Temel Mantık

İstatistiksel ilişki: Korelasyon ≠ nedensellik. Yüksek korelasyon varsa fiyatlar birbirine benzer hareket eder.

Mean Reversion (Ortalama Dönüş): Fiyat farkı uzun vadede ortalamaya döner.

⚙️ Nasıl Uygulanır?

Varlık Seçimi: Sektörel olarak benzer, yüksek korelasyonlu varlıklar seçilir. Örneğin:

Garanti & Akbank

Ford Otosan & Tofaş

Brent Petrol & Enerji hisseleri

Spread Hesaplama: A-B fiyat farkı veya oranı izlenir.

Z-score Kullanımı:

Z-score = (Spread - Ortalama Spread) / Standart Sapma

Z-score 2’nin üzerine çıkarsa açılma var → Short A / Long B

Z-score -2’nin altına inerse kapanma var → Long A / Short B

Pozisyon Kapatma: Z-score tekrar 0’a (ortalama) yaklaşınca pozisyonlar kapatılır.

📈 Avantajları

Piyasa yönüne duyarsız (delta nötr olabilir): Genel piyasa yükselse de düşse de kâr etme potansiyeli vardır.

Hedging imkanı sağlar.

Risk yönetimi daha kontrollüdür, çünkü iki yönlü işlem yapılır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler

Korelasyon zamanla değişebilir (rejim değişimi riski).

Spread’in açılması kalıcı olabilir (fundamental bozulmalar).

Likidite ve işlem maliyetleri hesaba katılmalı.

Z-score’a körü körüne güvenilmemeli; teknik ve temel analizle desteklenmeli.

📊 Uygulama Örneği (BIST)

HisseA                HisseB             Korelasyon                    Yorum

AKBNK                  GARAN                  %92               Bankacılık sektörü, 

                                                                                     yüksek korelasyon

TUPRS                  PETKM                   %87            Enerji-petrokimya ilişkili

THYAO                 PGSUS                    %89                  Havacılık sektörü

🔍 Spread Hesaplama (Fiyat Oranı)

spread = AKBNK / GARAN

Gün               AKBNK                     GARAN              Spread

1                     44.00                         52.00               0.8462

2                     43.50                           51.80                 0.8398

3                     43.80                           52.20                 0.8398

4                     44.20                           52.50                 0.8419

5                     45.00                           54.00                0.8333

6                     46.00                           56.00                0.8214

7                     46.80                          57.50               0.8139

8                     47.20                           58.20              0.8117

9                     46.50                           56.90                0.8173

10                   45.80                           55.00                0.8327

3. 📉 Ortalama ve Standart Sapma

Spread ortalaması ≈ 0.8308 Standart sapma ≈ 0.0120

4. 📌 Z-Score Hesaplama (10. Gün)

z = (spread - ortalama) / std = (0.8327 - 0.8308) / 0.0120 ≈ +0.16

Yani spread normal aralıkta. Henüz pozisyon açmak için sinyal yok.

5. 🎯 Fırsat Oluşumu (Varsayım)

Diyelim ki ertesi gün spread aniden 0.8600 oldu. Z-score = (0.8600 - 0.8308) / 0.0120 = +2.43 ➜ Açılma var!

İşlem:

AKBNK pahalı → Short AKBNK

GARAN ucuz → Long GARAN

Hedef: Spread tekrar ortalamaya dönsün → her iki yönden kâr alınsın.

📈 Kazanç Senaryosu

AKBNK düşer, GARAN yükselirse: AKBNK short'tan, GARAN long’tan kâr edilir.

🧠 Uygulama İçin Alternatifler

Excel ile otomasyon: Fiyatları gir, spread ve z-score otomatik hesaplansın.

Python ile otomasyon (isterseniz kodunu da paylaşabilirim).

TradingView / Finnet ile grafiksel olarak izleyebilirsin.

🚀 Sonuç

Pair trading, piyasadan bağımsız (nötr) şekilde fırsat kollayan, düşük riskli ve disiplinli bir yöntemdir. Ancak mutlaka:

Uyumlu hisse seçimi,

Sağlam istatistiksel analiz,

Disiplinli risk yönetimi gerektirir.

📊 1. Excel Pair Trading Şablonu

🔧 Yapılacaklar:

1-Excel'e 3 sütun ekleyin:

Tarih

AKBNK Fiyatı

GARAN Fiyatı

2-Spread Hesabı Hücre formülü (örnek: satır 2 için): 

B2/C2

3-Ortalama Spread (Tüm spread sütunu için) 

ORTALAMA(D2:D100)

4-Standart Sapma Hesabı

=STDSAPMA.P(D2:D100)

5-Z-Score Hesabı (satır bazlı)

 Örnek formül (satır 2)

=(D2 - $E$1) / $F$1

(E1: Ortalama hücresi, F1: Std. sapma hücresi)

6-Al/Sat Sinyali İçin Koşullu Biçimlendirme

Eğer Z-score > 2: "Short AKBNK / Long GARAN"

Eğer Z-score < -2: "Long AKBNK / Short GARAN"

Aradakiler için: "Pozisyon Yok"