Ayı piyasası Rehberi:Tanım,Aşamalar,Örnekler ve Bir Ayı Piyasasında Yatırım Nasıl Yapılır?
Tanım
Ayı piyasası, yatırımcıların risk almaktan ziyade riskten kaçındığı, bazılarına göre fiyatların önceki zirvelerden %20'den fazla düştüğü piyasa koşuludur.
Ayı piyasası, genellikle %20 veya daha fazla fiyat düşüşü yaşanan uzun vadeli bir finans piyasasıdır. Ayı piyasası genellikle yatırımcıların yaygın karamsarlığı, menkul kıymetlerin ve diğer varlıkların büyük ölçekli tasfiyesi ve zayıflayan bir ekonomiyle birlikte ortaya çıkar.
Ayı piyasaları genellikle S&P 500 gibi genel bir piyasa veya endeksteki düşüşlerle ilişkilendirilir , ancak bireysel menkul kıymetler veya emtialar da genellikle iki ay veya daha uzun süren uzun bir süre boyunca %20 veya daha fazla düşüş yaşarlarsa ayı piyasasında kabul edilebilirler. Ayı piyasaları, durgunluk gibi genel ekonomik gerilemelere de eşlik edebilir. Ayı piyasaları, yükseliş trendindeki boğa piyasalarının tam tersi olarak görülür .
Önemli Çıkarımlar
*Ayı piyasaları, bir piyasadaki fiyatların %20'den fazla düşmesiyle ortaya çıkar. Bu düşüşe genellikle olumsuz yatırımcı güveni ve zayıflayan ekonomi eşlik eder.
*Ayı piyasaları döngüsel veya uzun vadeli olabilir. İlki birkaç hafta veya birkaç ay, ikincisi ise birkaç yıl hatta on yıllar sürebilir.
*Kısa satış, satış opsiyonları ve ters ETF'ler, yatırımcıların ayı piyasası sırasında fiyatlar düştüğünde para kazanmalarını sağlayan bazı yollardır.
Ayı Piyasalarını Anlamak
Hisse senedi fiyatları genellikle yatırımcıların şirketlerin nasıl performans göstereceğine dair beklentilerini yansıtır. Bir şirketin kârları beklenenden düşükse veya analistlerin öngördüğünden daha az büyüme gösteriyorsa, yatırımcılar şirketin hisselerini satarak tepki verebilir ve bu da genel fiyat düşüşüne neden olur. Sürü davranışı ve korkunun birleşimi, kayıpları en aza indirme telaşına yol açabilir ve bu da varlık fiyatlarında uzun süreli düşüşlere yol açabilir.
Ayı piyasasının bir tanımı, hisse senetlerinin ortalama olarak en yüksek seviyelerinden en az %20 düştüğünde piyasaların ayı bölgesinde olduğunu belirtir. Ancak %20 keyfi bir sayıdır, tıpkı %10'luk bir düşüşün bir düzeltme için keyfi bir kıstas olması gibi. Ayı piyasasının bir diğer tanımı ise yatırımcıların risk almaktan ziyade riskten kaçındığı zamandır . Bu tür bir ayı piyasası, yatırımcıların spekülasyondan kaçınıp sıkıcı, kesin bahisleri tercih etmesi nedeniyle aylarca hatta yıllarca sürebilir.
Ayı piyasasının nedenleri genellikle değişiklik gösterse de genel olarak zayıf, yavaşlayan veya durgun bir ekonomi , patlayan piyasa balonları, pandemiler, savaşlar, jeopolitik krizler ve çevrimiçi ekonomiye geçiş gibi ekonomideki köklü paradigma değişimleri, ayı piyasasına neden olabilecek faktörlerdir. Zayıf veya yavaşlayan bir ekonominin belirtileri genellikle şunlardır:
-Düşük istihdam
-Düşük harcanabilir gelir
-Zayıf verimlilik
-İşletme kârlarında düşüş
Devletin ekonomiye müdahaleleri de bir ayı piyasasını tetikleyebilir. Örneğin, vergi oranlarındaki veya federal fon oranlarındaki değişiklikler bir ayı piyasasına yol açabilir. Benzer şekilde, yatırımcı güvenindeki düşüş de bir ayı piyasasının başlangıcına işaret edebilir. Yatırımcılar bir şeylerin olacağına inandıklarında harekete geçerler; yaklaşan bir ayı piyasası durumunda, kayıpları önlemek için hisse senetlerini satarlar.
Ayı piyasaları birkaç yıl veya sadece birkaç hafta sürebilir. Uzun vadeli bir ayı piyasası 10 ila 20 yıl arasında sürebilir ve uzun vadede ortalamanın altında getirilerle karakterize edilir. Uzun vadeli ayı piyasalarında, hisse senetlerinin veya endekslerin bir süre yükseldiği, ancak kazançların sürdürülemediği ve fiyatların daha düşük seviyelere geri döndüğü yükselişler görülebilir. Döngüsel bir ayı piyasası ise birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir.
Son Ayı Piyasaları
ABD'nin önemli borsa endeksleri, 24 Aralık 2018'de ayı piyasası bölgesine yakın seyrediyordu ve yaklaşık %20'lik bir düşüş yaşadı.Son dönemde S&P 500 ve Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA) gibi önemli endeksler 11-12 Mart 2020 tarihleri arasında keskin bir düşüşle ayı piyasası bölgesine girdi.Bundan önce, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki son uzun vadeli ayı piyasası, 2007-2009 yılları arasında Mali Kriz sırasında yaşanmış ve yaklaşık 17 ay sürmüştü. S&P 500 endeksi bu süre zarfında değerinin %50'sini kaybetmişti.
Şubat 2020'de küresel koronavirüs pandemisinin ardından küresel hisse senetleri ani bir ayı piyasasına girdi ve DJIA, 12 Şubat'taki tüm zamanların en yüksek seviyesinden (29.568,77) sadece bir ay içinde %38 düşerek 23 Mart'taki en düşük seviyeye (18.213,65) geriledi.Ancak hem S&P 500 hem de Nasdaq 100 Ağustos 2020'ye gelindiğinde yeni zirvelere ulaştı.
Ayı Piyasasının Aşamaları
Ayı piyasaları genellikle dört farklı aşamadan oluşur.
Ayı Piyasasının İlk Aşaması
İlk aşama, yüksek fiyatlar ve yüksek yatırımcı güveniyle karakterize edilir . Bu aşamanın sonuna doğru, yatırımcılar piyasadan çekilmeye ve kâr elde etmeye başlar.
Ayı Piyasasının İkinci Aşaması
İkinci aşamada, hisse senedi fiyatları keskin bir şekilde düşmeye başlar, işlem hacmi ve şirket kârları düşer ve bir zamanlar olumlu olabilecek ekonomik göstergeler ortalamanın altına düşmeye başlar. Bazı yatırımcılar, piyasa duyarlılığı düşmeye başlayınca paniğe kapılır. Bu duruma teslimiyet denir .
Ayı Piyasasının Üçüncü Aşaması
Üçüncü aşamada spekülatörler piyasaya girmeye başlar ve bunun sonucunda bazı fiyatlar ve işlem hacmi artar.
Ayı Piyasasının Dördüncü Aşaması
Dördüncü ve son aşamada, hisse senedi fiyatları düşmeye devam ediyor, ancak yavaş bir düşüş. Düşük fiyatlar ve iyi haberler yatırımcıları tekrar çekmeye başladıkça, ayı piyasaları boğa piyasalarına dönüşmeye başlıyor .
"Ayı" ve "Boğa"
Ayı piyasası olgusunun adını, ayının avına pençelerini aşağı doğru savurarak saldırmasından aldığı düşünülmektedir. Bu nedenle, hisse senedi fiyatlarının düştüğü piyasalara ayı piyasası denir. Ayı piyasası gibi, boğa piyasası da boğanın boynuzlarını havaya kaldırarak saldırmasından dolayı bu adı almış olabilir.
Ayı Piyasaları ve Düzeltmeler
Ayı piyasası, iki aydan kısa süreli kısa vadeli bir trend olan düzeltme ile karıştırılmamalıdır.
Düzeltmeler , değer yatırımcılarının hisse senedi piyasalarına giriş noktası bulmaları için iyi bir zaman sunarken , ayı piyasaları nadiren uygun giriş noktaları sağlar. Bu engel, ayı piyasasının dip noktasını belirlemenin neredeyse imkansız olmasından kaynaklanır. Yatırımcılar açığa satış yapmadıkları veya düşen piyasalarda kazanç elde etmek için başka stratejiler kullanmadıkları sürece, kayıpları telafi etmeye çalışmak zorlu bir mücadele olabilir.
Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA), 1900-2018 yılları arasında yaklaşık 33 ayı piyasası yaşadı ve ortalama her üç yılda bir ayı piyasası yaşandı.Yakın tarihin en dikkat çekici ayı piyasalarından biri, Ekim 2007 ile Mart 2009 arasında yaşanan küresel mali krizle aynı zamana denk geldi. Bu dönemde Dow Jones Sanayi Ortalaması (DJIA) %54 düştü.Küresel COVID-19 salgını, S&P 500 ve DJIA için 2020'deki en son ayı piyasasına neden oldu. Nasdaq Composite, Ukrayna'daki savaş, Rusya'ya yönelik ekonomik yaptırımlar ve yüksek enflasyon endişeleriyle en son Mart 2022'de ayı piyasasına girdi.
Ayı Piyasalarında Kısa Satış
Yatırımcılar, ayı piyasasında açığa satış yaparak kazanç elde edebilirler . Bu teknik, ödünç alınan hisselerin satılıp daha düşük fiyatlardan geri alınmasını içerir. Son derece riskli bir işlemdir ve işe yaramazsa büyük kayıplara neden olabilir. Açığa satış yapan kişi, açığa satış emri vermeden önce hisseleri bir aracı kurumdan ödünç almalıdır. Açığa satış yapan kişinin kâr ve zarar tutarı, hisselerin satıldığı fiyat ile geri alındığı fiyat arasındaki farktır ve buna "örtülü" denir.
Örneğin, bir yatırımcı 94 dolardan 100 hisselik bir hisseyi açığa satar. Fiyat düşer ve hisseler 84 dolardan kapanır. Yatırımcı 10 dolar x 100 = 1.000 dolar kâr elde eder. Hisse beklenmedik bir şekilde yükselirse, yatırımcı hisseleri primle geri almak zorunda kalır ve bu da büyük kayıplara neden olur.
Uyarı
Kısa satış, yüksek kayıp olasılığı olan riskli bir işlem stratejisidir. Deneyimsiz yatırımcılar için uygun değildir.
Ayı Piyasalarında Put ve Ters ETF'ler
Bir satış opsiyonu, sahibine belirli bir tarihte veya öncesinde belirli bir fiyattan hisse senedi satma özgürlüğü verir, ancak sorumluluk vermez. Satış opsiyonları , düşen hisse senedi fiyatlarında spekülasyon yapmak ve yalnızca uzun pozisyonlu portföyleri korumak için düşen fiyatlara karşı korunmak için kullanılabilir. Yatırımcıların bu tür işlemler yapabilmeleri için hesaplarında opsiyon ayrıcalıklarına sahip olmaları gerekir. Ayı piyasası dışında, satış opsiyonu satın almak genellikle açığa satıştan daha güvenlidir .
Ters ETF'ler , takip ettikleri endeksin ters yönünde değer değiştirmek üzere tasarlanmıştır. Örneğin, S&P 500 endeksi %1 düşerse, S&P 500'ün ters ETF'si %1 artar. Takip ettikleri endeksin getirilerini iki ve üç kat artıran birçok kaldıraçlı ters ETF mevcuttur. Opsiyonlar gibi, ters ETF'ler de spekülasyon yapmak veya portföyleri korumak için kullanılabilir.
Ayı Piyasalarının Gerçek Dünya Örnekleri
Büyüyen konut ipoteği temerrüt krizi Ekim 2007'de borsayı da vurdu. O dönemde S&P 500 endeksi 9 Ekim 2007'de 1.565,15'lik zirveye ulaşmıştı.Konut kredisi temerrütlerinin genel ekonomi üzerindeki boyutu ve etkileri netleştikçe, 5 Mart 2009'da 682,55'e düştü.ABD'nin önemli borsa endeksleri, 24 Aralık 2018'de yeniden ayı piyasası bölgesine yakın bir seviyedeydi ve yaklaşık %20'lik bir düşüş yaşadı.
En son Dow Jones Sanayi Ortalaması 11 Mart 2020'de, S&P 500 ise 12 Mart 2020'de ayı piyasasına girdi.Bu, endeks için Mart 2009'da başlayan ve şimdiye kadar kaydedilen en uzun boğa piyasasının ardından geldi. Hisse senetleri , beraberinde kitlesel karantinalar ve düşük tüketici talebi korkusunu getiren COVID-19 pandemisinin başlamasıyla düşüşe geçti. Bu dönemde Dow Jones, 30.000'e yakın tüm zamanların en yüksek seviyelerinden birkaç hafta içinde 19.000'in altına düştü. 19 Şubat ile 23 Mart arasında S&P 500 %34 değer kaybetti.
Diğer örnekler arasında, Mart 2000'de S&P 500'ün değerinin yaklaşık %49'unu yok eden ve Ekim 2002'ye kadar süren dot com balonunun patlamasının ardından yaşananlar da yer alıyor;ve 28-29 Ekim 1929'da borsa çöküşüyle başlayan Büyük Buhran.
Ayı Piyasası ile Boğa Piyasası Arasındaki Temel Fark Nedir?
Ayı piyasası ile boğa piyasası arasındaki temel fark, ayı piyasasının finans piyasalarında büyük bir düşüşü, boğa piyasasının ise büyük bir yükselişi ifade etmesidir. Boğa piyasasında piyasalar iyi, ayı piyasasında ise kötü performans gösterir.
Ayı Piyasasında Alım Yapmak İyi Bir Fikir Mi?
Uzun vadeli yatırımcılar, ayı piyasası sırasında daha düşük fiyatlarda birçok değerli hisse senedi bulabilirler; bu da, yatırımlarınızın toparlanmasını bekleyebiliyorsanız, ayı piyasalarını satın almak için iyi bir zaman haline getirir. Kısa vadede kâr elde etmek isteyen yatırımcıların, ayı piyasası sırasında açığa satış gibi diğer stratejileri kullanması gerekebilir.
Ayı Piyasasında Hisselerimi Satmalı mıyım?
Çoğu yatırımcı için, piyasa her değiştiğinde yatırım alıp satmak için acele etmek yerine, yatırım yoluyla para kazanmanın en iyi yolu al-ve-tut stratejisidir. Devlet tahvilleri, savunma hisseleri, nakit ve hisse senetleri gibi varlıkları içeren dengeli ve çeşitlendirilmiş bir portföyünüz varsa, ayı piyasası sırasında satış yapmanıza gerek kalmaz. Nitekim, ayı piyasası sırasında hisselerinizin daha fazla düşmesinden korktuğunuz için satarsanız, piyasa sonunda toparlandığında önemli kârları kaçırabilirsiniz.
Sonuç
Ayı piyasası, finans piyasalarında düşüş eğilimi gösteren, ekonominin zayıfladığını ve yatırımcı güveninin azaldığını gösteren bir piyasadır. Genellikle, fiyatlar %20'den fazla düştüğünde bir piyasa ayı piyasası olarak kabul edilir. Ayı piyasaları birkaç hafta kadar kısa veya birkaç yıl kadar uzun sürebilir.
Al-ve-tut yatırımcıları, ayı piyasası sırasında düşük fiyatlardan yararlanarak portföylerine değerli hisse senetleri ekleyebilirler. Ancak günlük yatırımcılar ve diğer kısa vadeli yatırımcılar, ayı piyasası sırasında kâr elde etmek için açığa satış, satış opsiyonları ve ters ETF'ler gibi stratejiler kullanmak zorunda kalabilirler.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder